16 May 2016
  • 996 ნახვა

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - პირველი მალანდროები

1919 წელს ბრაზილიის მთავრობამ აკრძალა ნაკრებში შავკანიანი, მულატი და მეტისი ფეხბურთელების თამაში. ერთადერთი გამონაკლისი იყო არტურ ფრიდენრაიხი, ბრაზილიური ფეხბურთის პირველი ვარსკვლავი. "მულატი მწვანე თვალებით, "ელ ტიგრე", ფეხბურთელი რომელმაც ათასზე მეტი გოლი შეაგდო, სხვადასხვა დათვლით კი პელეზე მეტი ბურთიც კი გაიტანა. ფრიდენრაიხმა თამაში სან პაულუს ქუჩებში ხარის გაბერილი ბუშტის კენწვლით ისწავლა, ტექნიკაც ასე დახვეწა, ინგლისური სქემები აურია დაურია, იმპროვიზაცია შემოიტანა და უკვე ბრაზილიურ ყაიდაზე თამაშობდა. აქ უკვე ქრებოდა ჰემფშირიდან ჩამოტანილი ფეხბურთი. სან პაულუს ქუჩების ბურთაობა მკვიდრდებოდა. ის ჯერ მეზობელი უბნის იტალიელ ემიგრანტთა გუნდში მოხვდა, შემდეგ მამამისმა "ჟერმანიაში" მიიყვანა. ის იყო ბრაზილიის ნაკრების პირველი თამაშის მონაწილე 1914 წელს, როცა ინგლისური მოხეტიალე კლუბი "ექსეტერ სიტი" დაამარცხეს. მისი გატანილი გოლით კი 1919 წელს ბრაზილიამ პირველად მოიგო სამხრეთ ამერიკის ჩემპიონატი. მისი ბუცი და ფეხის გიფსის ჩამოსხმა შემდეგ ოქრომჭედლის ვიტრინაშიც კი გამოდგეს. 

ფეხბურთელს მაშინ თამაშისთვის ფულს არ უხდიდნენ, თუმცა ყოფილა რომ მისი თამაშით აღფრთოვანებული მაცქერალი მას ყოველი გოლისთვის ათასი რეისის გადახდას დაპირებია და ამის შემდეგ ფრიდენრაიხსაც შეუგდია და შეუგდია. 

ასეთი რამეები სჩვეოდა. ის პირველ ფეხბურთელ მალანდროდაც ჩაითვლება, წესებს გაქცეულ, მარცხენა ფეხზე ამდგარ, თავნება ბრაზილიელად, თამაშთან ერთად დროს ტარების, ბოჰემური ცხოვრების, ღამის დუქნებისა და ძვირიანი სიგარების მოყვარულ კაცად.

1925 წელს ბრაზილიელები პირველად ჩადიან ბებერ კონტინენტზე და პარიზში მათ საფრანგეთის ნაკრები მიანგრიეს. ამ თამაშის შემდეგ ფრიდენრაიხის ფინტებმა შეცვალა ევროპელთა წარმოდგენა ფეხბურთზე, მას კი "ფეხბურთის მეფე" შეარქვეს. 

ყვებიან ბურთს ის კარში ისე ახვევდა რომ ჰაერში მიმართულებას იცვლიდაო. რით არ არის ეს "მშრალი ფოთოლი", რისი გამოგონება შემდეგ დიდის მიეწერა. 

მას შეეძლო 1930 წელს პირველ მსოფლიო ჩემპიონატზე ეთამაშა, თუმცა შიდა ბრაზილიური დავის გამო იქ მხოლოდ რიო-დე-ჟანეიროს ფეხბურთელები წაიყვანეს. სან პაულუს შტატის, "პაულისტას" ლიგის მობურთალები კი შინ დატოვეს.

იმავ დროებაში გამორჩეული ფეხბურთელები იყვნენ არმანდო დელ დებიო, "კორინთიანსის" ლეგენდა და ფეიტოსო, პირველი ვისაც "არტილეიროს" ეძახდნენ, ბომბარდირი, გოლეადორი, მეტსახელად "ჯადოქარი". მათ შემდეგ გამოჩნდა ლეონიდას და სილვა, ვინც ფეხბურთში ყველაზე ლამაზი დარტყმა "მაკრატელა" მოიგონა, ბრაზილიელებმა "ბისიკლეტი" რომ დაარქვეს და სრულიად გამაოცებელი რამ გახლდათ. ეს გავდა რაღაც ცირკის ტრიუკს და ყოველი ასეთი დარტყმის შემდეგ იქაურობა ჭკუაზე გადადიოდა. ყვებიან რომ ბუენოს აირესში საჯარიმოს ხაზიდან მის მიერ "მაკრატელათი" გატანილი გოლის შემდეგ `ინდეპენდიენტეს~ მეკარე კარიდან გამოვარდა და მას გადაეხვია, მასთან ერთად კი არგენტინელთა ნახევარი გუნდი. 

ის სუსტი აღნაგობის იყო, მეტად ელასტიური, თავისი ზომით, სისწრაფით და მზაკვრობით ის მალარიის კოღოს გავდაო, ასეც იხსენებდნენ. ლეონიდასს მეტსახელად "შავი ბრილიანტი" შერჩა. ამ შავი ფერის კანის გამო თავიდან გუნდებში დიდ ხანს არ აჩერებდნენ, ბოლოს "ფლამინგოში" დამკვიდრდა და რომ არა მეორე მსოფლიო ომი შესაძლოა პელეზე უფრო ცნობილი ფეხბურთელი გამხდარიყო. 

მან 1938 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიბრწყინა. რვა გოლით ტურნირის ბომბარდირიც გახდა. პოლონელებს ჰეტ ტრიკი შეუგდო. ეს თამაში ვიღას ახსოვს, მივიწყებულ დავთრებში თუ აღმოაჩენ, არადა აქ შეაგდო პირველად ასეთ ტურნირზე ერთმა ფეხბურთელმა ოთხი გოლი. თამაშის კადრებიც შემონახულა, მეტად თვალწარმტაცი, დიდი სივრცეები, ბურთის მიღების სიიოლე, მეტად უჩვეულო სანახაობა დღევანდელი მაცქერალისთვის. პირველი ტაიმის შემდეგ წვიმა წამოვიდა, ბრაზილიელებს ფეხი უცურავდათ და მათ ფეხშიშველა თამაში ითხოვეს, მაგრამ მსაჯისგან უარი მიიღეს. თუმცა ლეონიდასმა მოახერხა და მაინც ცალი შიშველი ფეხით ითამაშა. საფეხბურთო ლეგენდა ასე ყვება, ბუცი გაეხა და სხვა არ მოიძებნაო, იქნებ განგებაც გაიხადა და მისი შავი ფეხის გამო მსაჯმა ეს ვერ შენიშნა და ამ შიშველი ფეხით გადამწყვეტი გოლიც გაიტანა. ის ოთხი გოლი კი ბრაზილიის კარში გავიდა. "ეზი" ვილიმოვსკიმ შეაგდო, ლეგანდარულმა ფეხბურთელმა, ათასი გოლის გამტანმა, ფეხზე ექვსი თითით, წარმოშობით გერმანელმა, შემდეგ მესამე რაიხის ნაკრებშიც რომ უთამაშია. თუმცა გერმანული ფეხბურთი ცალკე ამბავია და ეს მერე იყოს.  


მსგავსი

დავით კოვზირიძის ბლოგი - კრუიფის ფილოსოფია

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - ბეტონის ქალაქი

16 May 2016

ელენე ბილიხოძის ბლოგი - სხვა მაია...

16 May 2016

რეზი ხუნწელიას ბლოგი - თასმები ცისარტყელის ფერებში

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - ქართული ოცნებების საბჭოთა სასაფლაო

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილი ბლოგი - x2

16 May 2016

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - იზმირული დღიური

16 May 2016

ელენე ბილიხოძის ბლოგი - ასე გააგრძელე ტაისონ !!!

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - რამაზა

16 May 2016

რეზი ხუნწელიას ბლოგი - ლეგენდა „ბასბის ჩვილებზე“

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - "შაიბუ, შაიბუ!"

16 May 2016

იუსტ ვან დერ ვესტჰეიზენი

16 May 2016

Old Firm

16 May 2016

ელენე ბილიხოძის ბლოგი - ჩვენ გავიმარჯვებთ!

16 May 2016

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - ჩინური სიზმარი

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - ეს ყოვლისშემძლე მოტივაცია

16 May 2016

ორი „სამეული“

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - აპოკალიფსი დღეს

16 May 2016

ბრაზილიური კოშმარი. ლეგენდები რომლებიც დავიწყებას არ უნდა მიეცეს.

16 May 2016

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - მესამე რაიხის ფეხბურთი

16 May 2016

რეზი ხუნწელიას ბლოგი - „ადამიანებისთვის ადგილი არ არის“ - ლიანდაგი და მატარებლები

16 May 2016

საფეხბურთო სასწაული. ლესტერ სიტის ზღაპრული ისტოირა.

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - უცნაური სიზმარი

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - კვასი

16 May 2016

დავაფასოთ ქართველები!

16 May 2016

ვინ უნდა ითამაშოს ნაკრების შემადგენლობაში?!

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - ჩვენი ბიჭები

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - მარადიული

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - გენას ჩიბურაშკა

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - სად წავიდნენ პიროვნებები?

16 May 2016

პატარა ქვეყანა, დიდი გულით

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - ფეხბურთი და ფიზიკა

16 May 2016

პლეოფის მოლოდინში...

16 May 2016

ლუკა ბერიძის ბლოგი - მე-7 მატჩის მოლოდინში...

16 May 2016

სტარიჯმა ინგლისი გადაარჩინა, ჩრ. ირლანდიამ ისტორია დაწერა

16 May 2016

ევრო 2016-ის მე-4 დღე

16 May 2016

ნიკა დონაძის ბლოგი - ევრო ჩემპინატის შესახებ

16 May 2016

ლუკა ბერიძის ბლოგი - დებიუტანტების ჯახი, მოდრიჩის ყუმბარა

16 May 2016

დიმიტრი პაიეს გასროლა! ევროპის ჩემპიონატი გაიხსნა!

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი – მოლოდინი

16 May 2016

ჩაშლილი რეისი

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - სადაც ორშაბათიც შაბათია

16 May 2016

ლუკა ჭოჭუას ბლოგი - „ჯეი-თი“

16 May 2016

მსხვერპლი

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - აპოკალიფსი დღეს

16 May 2016

Rezz-ის ბლოგი - ელინიო ერერას კატენაჩო, საკეტები და გასაღებები

16 May 2016

გიგა გვენცაძე - სიმბოლური სიმბოლური

16 May 2016

13 მაისი

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - თანამდევი დღესასწაული

16 May 2016

Rezz-ის ბლოგი - ჟოაო სალდანია: ბრაზილიური ფეხბურთის უჩინარი გმირი

16 May 2016

ირაკლი ჭეიშვილის ბლოგი - სამხრეთამერიკული სერიალი - მილიონერები ტირიან

16 May 2016

ვერნონ ჰოლიდეის ბლოგი - სეპარატისტული ფეხბურთი

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - სანამ ისინი მეფეები გახდებოდნენ

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - ფეხბურთი ჩვენი თამაშია?

16 May 2016

ნიკა ჩალათაშვილის ბლოგი - სამოა, ტონგა, ფიჯი... ღვინო, დუდუკი, ქალები

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - დაგვიანებული წერილი ყიფოს

16 May 2016

ლევან ბერძენიშვილის ბლოგი - პანკრატიონი

16 May 2016

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - ქუსლით აკენწლილი ბურთი

16 May 2016

ლუკა ჭოჭუას ბლოგი - ე-სპორტი

16 May 2016

გიგა გოგბერაშვილის ბლოგი - მოგზაურობა „რკინის ფარდასთან“ ერთად

16 May 2016

გიგა გვენცაძის ბლოგი - ოსტალგია და ნოსტალგია

16 May 2016

Rezz-ის ბლოგი - საფეხბურთო ეთიკა და გენდერი

16 May 2016

პელე - მშვიდობისმყოფელი

16 May 2016

A farewell to Cruijff. მსოფლიო ფეხბურთის მაილზ დევისი

16 May 2016

ვერნონ ჰოლიდეის ბლოგი - იღბლიანი ბილეთი

16 May 2016

რეპრესირებული მოცარტი

16 May 2016

ლუკა ჭოჭუას ბლოგი - ამბავი „მუხებისა“ და „ბორჯღალოსნებისა“

16 May 2016

გია ხადურის ბლოგი - დრამა რეიკიავიკში

16 May 2016

გაგა ნახუცრიშვილის ბლოგი - მამიდაჩემი, როსი და მე

16 May 2016

ნიკა ჩალათაშვილის ბლოგი - როცა უკეთესი „მტერი“ გინდა

16 May 2016

ობო, ანუ მფრინავი სლავი და ჩვენი "დაბადების დღის" ამბავი

16 May 2016

დავით კოვზირიძის ბლოგი - სიცარიელე

16 May 2016

ლევან ბერძენიშვილი ბლოგი - გლადიატორთა შეჯიბრება

16 May 2016

აბო იაშაღაშვილის ბლოგი - დრიბლინგი სანამ გაჩნდებოდა

16 May 2016

ყველაზე დიდი პრობლემა ქართულ ფეხბურთში

16 May 2016

მე ლეგენდარულ ეპოქაში ვცხოვრობდი, მათი გატანილი 1000-ზე მეტი გოლი "ცოცხლად" მაქვს ნანახი!

16 May 2016

ლადო წულუკიძის ბლოგი - სეზონის პირველი მატჩი და ყველაზე განათლებული მეტოქე

16 May 2016

ლუკა ჭოჭუას ბლოგი. რაგბის სული - ჯონა ლომუ

16 May 2016